格鲁吉亚语语法

格鲁吉亚语属于南高加索语系，其语法与欧洲语言相比，有显著区别。其语法特征有诸如部份作格性以及动词的多重一致等。

名詞

名詞有單複數以及7種變格，但沒有性的區別。格魯吉亞語為部分作格語言，沒有大多數語言中的對格，因此在現在時態中的直接賓語以與格標記。另外，一部分詞語的詞根在變格時會發生例如元音消失等變化[1]。

格 დედა（母親） მეფე（王） ჯილდო（獎） მწვრთნელი（教練） მეგობარი（朋友）
單數 複數 單數 複數 單數 複數 單數 複數 單數 複數
主格 დედა დედები მეფე მეფეები ჯილდო ჯილდოები მწვრთნელი მწვრთნელები მეგობარი მეგობრები
作格 დედამ დედებმა მეფემ მეფეებმა ჯილდომ ჯილდოებმა მწვრთნელმა მწვრთნელებმა მეგობარმა მეგობრებმა
与格 დედას დედებს მეფეს მეფეებს ჯილდოს ჯილდოებს მწვრთნელს მწვრთნელებს მეგობარს მეგობრებს
属格 დედის დედების მეფის მეფეების ჯილდოს ჯილდოების მწვრთნელის მწვრთნელების მეგობრის მეგობრების
工具格 დედით დედებით მეფით მეფეებით ჯილდოთ ჯილდოებით მწვრთნელით მწვრთნელებით მეგობრით მეგობრებით
狀語格 დედად დედებად მეფედ მეფეებად ჯილდოდ ჯილდოებად მწვრთნელად მწვრთნელებად მეგობრად მეგობრებად
呼格 დედავ დედებო მეფევ მეფეებო ჯილდოვ ჯილდოებო მწვრთნელო მწვრთნელებო მეგობარო მეგობრებო

代詞與形容詞

下表列出了所有六个人称代词以及形容詞的变格。需要注意形容詞不因單複數發生變化[1]。

格 第一人称 第二人称 第三人称（近稱） 第三人称（中稱） 第三人称（遠稱） 形容詞
單數 複數 單數 複數 單數 複數 單數 複數 單數 複數 კარგი（好）
主格 მე ჩვენ შენ თქვენ ეს ესენი ეგ ეგენი ის ისინი კარგი
作格 მე ჩვენ შენ თქვენ ამან ამათ მაგან მაგათ მან მათ კარგმა
与格 მე ჩვენ შენ თქვენ ამას ამათ მაგას მაგათ მას მათ კარგ
属格 ჩემ ჩვენ შენ თქვენ ამის ამათ მაგის მაგათ მის მათ კარგი
工具格 ჩემით ჩვენით შენით თქვენით ამით ამათით მაგით მაგათით მით მათით კარგი
狀語格 ჩემად ჩვენად შენად თქვენად ამად ამათად მაგად მაგათად იმად იმათად კარგ
呼格 შენ თქვენ კარგო

动词系统

格魯吉亞語動詞需要按照人稱與單複數變成相應的形式。由於格魯吉亞語為黏著語，動詞的詞根前後可以添加許多表示主賓語的人稱、單複數、時態等語法內容的前後綴。例如：აგეშენებინათ（你們曾經建設了它）當中，除了შენ三個字母為詞根以外，其他的字母均為標記語法內容的前後綴[1]。

動詞可按語法特徵分為四類，在不同時態當中，其主賓語分別需要變成不同的格[1]。

  • I類動詞：大部分及物動詞。
  • II類動詞：包括大部分表示狀態變化或被動態的不及物動詞。
  • III類動詞：主要為表示動作的不及物動詞。該類型動詞的變化與I類動詞相同。
  • IV類動詞：表示感覺、感情、持續狀態的動詞。在語法學上，此種動詞的主語與賓語與其他動詞不同。例如 მიყვარხარ（我愛你）的主語為「你」，直接賓語為「我」。
動詞的類型與主賓語的格[1]
動詞的類型 時態或體 主語 直接賓語 間接賓語
I類動詞、III類動詞 現在式與未來式 主格 与格 与格
過去式 作格 主格 与格
完成式 与格 主格 加介詞後綴 -თვის
II類動詞 全部 主格 与格
IV類動詞 全部 与格 主格
特殊動詞（იცის=知道） 現在式 作格 主格
未來式 与格 主格
    動詞的變形（此處為了說明格變化加入人稱代詞，但實際上通常省略）[1]
    წერს（寫=I類動詞） მოტყუება（欺騙=II類動詞） ცხოვრობს（居住=III類動詞） არის（系詞=特殊變化）
    單數 複數 單數 複數 單數 複數 單數 複數
    現在式 第一人称 მე ვწერ ჩვენ ვწერთ მე ვიტყუები ჩვენ ვიტყუებით მე ვცხოვრობ ჩვენ ვცხოვრობთ მე ვარ ჩვენ ვართ
    第二人称 შენ წერ თქვენ წერთ შენ იტყუები თქვენ იტყუებით შენ ცხოვრობ თქვენ ცხოვრობთ შენ ხარ თქვენ ხართ
    第三人称 ის წერს ისინი წერენ ის იტყუება ისინი იტყუებიან ის ცხოვრობს ისინი ცხოვრობენ ის არის ისინი არიან
    未来式 第一人称 მე დავწერ ჩვენ დავწერთ მე მოვიტყუები ჩვენ მოვიტყუებით მე ვიცხოვრებ ჩვენ ვიცხოვრებთ მე ვიქნები ჩვენ ვიქნებით
    第二人称 შენ დაწერ თქვენ დაწერთ შენ მოიტყუები თქვენ მოიტყუებით შენ იცხოვრებ თქვენ იცხოვრებთ შენ იქნები თქვენ იქნებით
    第三人称 ის დაწერს ისინი დაწერენ ის მოიტყუება ისინი მოიტყუებიან ის იცხოვრებს ისინი იცხოვრებენ ის იქნება ისინი იქნებიან
    過去式 第一人称 მე დავწერე ჩვენ დავწერეთ მე მოვიტყუე ჩვენ მოვიტყუეთ მე ვიცხოვრე ჩვენ ვიცხოვრეთ მე ვიყავი ჩვენ ვიყავით
    第二人称 შენ დაწერე თქვენ დაწერეთ შენ მოიტყუე თქვენ მოიტყუეთ შენ იცხოვრე თქვენ იცხოვრეთ შენ იყავი თქვენ იყავით
    第三人称 მან დაწერა მათ დაწერეს ის მოიტყუა ისინი მოიტყუვნენ მან იცხოვრა მათ იცხოვრეს ის იყო ისინი იყვნენ
    完成式 第一人称 მე დამიწერია ჩვენ დაგვიწერია მე მიცხოვრია ჩვენ გვიცხოვრია მე ვყოფილვარ ჩვენ ვყოფილვართ
    第二人称 შენ დაგიწერია თქვენ დაგიწერიათ შენ გიცხოვრია თქვენ გიცხოვრია შენ ყოფილხარ თქვენ ყოფილხართ
    第三人称 მას დაუწერია მათ დაუწერიათ მას უცხოვრია მათ უცხოვრია ის ყოფილა ისინი ყოფილან
    IV類動詞 უყვარს（喜歡/愛）：（賓語）喜歡（主語）。 უნდა

    （想要）

    		 ჰყავს

    （擁有）

    		 აქვს

    （具有）

    主語 第一人称 第二人称 第三人称
    賓語 單數 複數 單數 複數
    第一人称 單數 მიყვარხარ მიყვარხართ მიყვარს მინდა მყავს მაქვს
    複數 გვიყვარხარ გვიყვარხართ გვიყვარს გვინდა გვყავს გვაქვს
    第二人称 單數 გიყვარვარ გიყვარვართ გიყვარს გინდა გყავს გაქვს
    複數 გიყვარვართ გიყვარვართ გიყვართ გინდათ გყავთ გაქვთ
    第三人称 單數 ვუყვარვარ ვუყვარვართ უყვარხარ უყვარხართ უყვარს უნდა ჰყავს აქვს
    複數 ვუყვარვარ ვუყვარვართ უყვარხარ უყვარხართ უყვართ უნდათ ჰყავთ აქვთ

    句法

    介詞

    格魯吉亞語有不少介詞，大多都直接接在名詞之後連成一體。與俄語、德語等語言類似，介詞對之前的名詞也有格的要求[1]。

    前接名詞的格 介詞 意思 მწვრთნელი（教練）
    單數 複數
    与格 -ზე 在〜之上、為了〜、與〜相關 მწვრთნელზე მწვრთნელებზე
    -თან 在〜附近、與〜一起 მწვრთნელთან მწვრთნელებთან
    -ში 在〜之中 მწვრთნელში მწვრთნელებში
    -ვით 像〜一樣、與〜類似 მწვრთნელივით მწვრთნელებივით
    属格 -თვის 為了〜 მწვრთნელისთვის მწვრთნელებისთვის
    -ებრ 像〜一樣、與〜類似 მწვრთნელისებრ მწვრთნელებისებრ
    -კენ 向〜的方向離去 მწვრთნელისკენ მწვრთნელებისკენ
    -გან 從〜的方向而來 მწვრთნელისგან მწვრთნელებისგან
    工具格 -დან 從〜的時候起 მწვრთნელიდან მწვრთნელებიდან
    -ურთ 與〜一起 მწვრთნელითურთ მწვრთნელებითურთ
    狀語格 -მდე 〜直到、到〜為止 მწვრთნელამდე მწვრთნელებამდე

    疑问句

    部分格鲁吉亚语疑问代词如下：

    格鲁吉亚语 汉语
    რა 什么
    ვინ 谁
    რამდენი 多少
    რომელი 哪个
    როგორ 怎么
    რატომ 为什么
    რისთვის 為了什么
    სად 在哪里
    როდის 什么时候

    参考资料
    • Aronson, Howard I. 1990. Georgian : a reading grammar. Corrected edition. Columbus, Ohio: Slavica Publishers.
    • Harris, Alice C. & Smeets, Rieks (eds.) 1996. The languages of the Caucasus : indigenous languages and their speakers. Edinburgh University Press.
    • Hewitt, B. G. . Amsterdam: John Benjamins. 1995.
    • Hewitt, B. G. . London: Routledge. 1996.
    • Kiziria, Dodona. . New York: Hippocrene. 2009. ISBN 0-7818-1230-5.
    • Kraveishvili, M. & Nakhutsrishvili, G. . Tbilisi: The Georgian Society for Cultural Relations with Compatriots Abroad. 1972.
    • Kurtsikidze, Shorena. 2006. Essentials of Georgian Grammar With Conjugation Tables of 250 Most Commonly Used Verbs. Lincom Europa.
    • Tschenkéli, Kita. 1958. Einführung in die georgische Sprache. 2 vols. Zürich: Amirani Verlag.
    • Tschenkéli, Kita. 1965-1974. Georgisch-Deutsch Wörterbuch, 3 vols. Zürich: Amirani Verlag.

    參见

    外部链接
    1. Howard I. Aronson. (PDF). Slavica Publishers. 1990: 244, 344, 462 [2016-07-15]. ISBN 9780893572075. （原始内容存档 (PDF)于2016-08-21） （英语）.
    This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.